Ο Friedrich Dürrenmatt ως θεατρικός συγγραφέας. Η επίσκεψη μιας γηραιάς κυρίας τόσο Ευρωπαίας όσο και Ελληνίδας

Abstract

Το άρθρο εξετάζει το θεατρικό έργο του Friedrich Dürrenmatt Η επίσκεψη της γηραιάς κυρίας (1956) ως καίρια αλληγορία της νεωτερικής ευρωπαϊκής κοινωνίας και της ηθικής αποσύνθεσης που προκαλεί η παντοδυναμία του χρήματος. Μέσα από την τραγικωμική δομή του επισημαίνεται η σταδιακή μετατόπιση μιας οικονομικά εξαθλιωμένης κοινότητας – από την ηθική άρνηση στη συλλογική ενοχή, δεδομένου πως η οικονομική σωτηρία συνδέεται με τη δολοφονία ενός ατόμου. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο πρόσωπο της Claire Zachanassian, η οποία ανιχνεύεται ως σύγχρονη τραγική ηρωίδα με σαφείς αναφορές στην αρχαία ελληνική τραγωδία (Κλωθώ, Λαΐς, Μήδεια), καθώς και ως απεικόνιση της απόλυτης, αμείλικτης εξουσίας.
Το κείμενο επισημαίνει την εργαλειοποίηση των στοιχείων της υπερβολής, του παραλόγου και της αν-οικείωσης, τη συστηματική αποδόμηση δημοκρατικών διαδικασιών, καθώς και την έννοια της Ανάγκης ως καθοριστικής δύναμης που εξουδετερώνει την ατομική ευθύνη. Τέλος, αναδεικνύεται η διαχρονική επικαιρότητα του έργου και η δυνατότητά του να διαβαστεί τόσο ως ευρωπαϊκή όσο και ως ελληνική εμπειρία της κρίσης και της συλλογικής ενοχής.