Ζητήματα εγκλεισμού και επιτήρησης στην Πολιορκία του Αλέξανδρου Κοτζιά και στο Μηδέν και το Άπειρο του Arthur Koestler: Μια συγκριτική παρουσίαση

Περίληψη

Η επιλογή των προς εξέταση μυθιστορηματικών έργων, αμφότερων συνδεδεμένων με έντονες ιδεολογικές και άλλες συγκρούσεις από τον καιρό ήδη της πρώτης τους δημοσίευσης, κατέστη ο κύριος αυτός παράγοντας επί του οποίου επιχειρήθηκε να οικοδομηθεί η διαμορφωμένη υπόθεση εργασίας. Το Μηδέν και το Άπειρο, εκδομένο από τον Koestler στα τέλη του 1940, λίγο μετά τη γερμανική εισβολή στο Παρίσι, και η Πολιορκία (1953), έργο που κατεξοχήν παρέμεινε ταυτισμένο με τη «μαύρη πολιτική λογοτεχνία» μέχρι και τα τέλη της δεκαετίας του 1970, αν και αρχικά επικρίθηκαν δεινά για αντικομμουνιστική προπαγάνδα –το καθένα βέβαια για διαφορετικούς λόγους–, στη συνέχεια αναθεωρήθηκαν από την επίσημη αριστερά στις χώρες όπου δημοσιεύθηκαν και τελικά κατέληξαν να λογίζονται σημαντικότατα για την εποχή τους καλλιτεχνικά δημιουργήματα. Επρόκειτο, εξάλλου, για έργα, στα οποία στιγματίστηκαν η βία και ο αυταρχισμός, ψέχθηκαν ο ολοκληρωτισμός και η κρατική επιβολή, σε περιόδους έντονων πολιτικοκοινωνικών κρίσεων, και αναδείχθηκαν σε σύμβολα της αγωνιστικής διάθεσης του ανθρώπου η ελπίδα για απελευθέρωση από τα δεσμά της εξουσίας και η ακράδαντη πεποίθηση στο ιδανικό της δημοκρατίας και του ανθρωπισμού ως αναφαίρετων δικαιωμάτων ζωής.