Η προφητική διάσταση του λόγου στο έργο του Ανδρέα Εμπειρίκου και του William Blake

Περίληψη

Η παρούσα εργασία αποσκοπεί σε μία πρώτη συγκριτική προσέγγιση της Οκτάνας του Ανδρέα Εμπειρίκου και των Γάμων του Ουρανού και της Κόλασης του William Blake, προκειμένου να αναδειχθεί η δεσπόζουσα προφητική διάσταση που βρίσκεται στο επίκεντρο του έργου και των δύο. Αρχικά, και στις δύο ποιητικές συλλογές εντοπίζεται πληθώρα αναφορών σε βιβλικά πρόσωπα της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης, ενώ προς την ίδια κατεύθυνση λειτουργεί και η ενσωμάτωση δοξαστικών ύμνων, αυτούσιων ή παραλλαγμένων κατά περίσταση. Παράλληλα, την ίδια στιγμή που ο λόγος εκφέρεται, συνιστά και επιτέλεση μιας πράξης. Έτσι, η ποίηση λειτουργεί ως το πλέον κατάλληλο μέσο έκφρασης του προσωπικού οράματος του αφηγητή, με λέξεις οι οποίες διεκδικούν ταυτόχρονα να δείξουν. Ο ποιητής έρχεται να ταυτιστεί με τη φιγούρα του προφήτη και, αντίστροφα, οι προφήτες γίνονται αντιληπτοί ως ποιητές. Μέσα από αυτό το πρίσμα, σε έναν πρώτο άξονα θα επιχειρήσουμε να εξετάσουμε την παρόρμηση ως εκείνη την ενέργεια που διαπερνά τα πάντα λειτουργώντας μεταμορφωτικά. Έπειτα, σε ένα δεύτερο επίπεδο θα μας απασχολήσουν συστηματικότερα οι όροι με τους οποίους αποδίδεται η νέα πραγματικότητα που ευαγγελίζεται το αφηγηματικό υποκείμενο, μέσα από τη δυναμική εξισορρόπηση και υπέρβαση των αντιθέσεων. Τέλος, τα παραπάνω αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα, αν αναλογιστούμε ότι η Οκτάνα συνιστά μια ώριμη συλλογή στην οποία αποκρυσταλλώνεται η φιλοσοφική σκέψη του Εμπειρίκου, κάτι που μπορεί επίσης να υποστηριχθεί για τους Γάμους του Ουρανού και της Κόλασης του Blake.