Molly Bloom και Άννα Ρόζενταλ-Φέλντμαν: H σκιαγράφηση δύο γυναικείων χαρακτήρων μέσω του εσωτερικού μονολόγου

Abstract

Το παρόν άρθρο εξετάζει συγκριτικά τη χρήση του αυτόνομου εσωτερικού μονολόγου, αφηγηματικής τεχνικής την οποία αξιοποιεί ο μοντερνισμός για να προσεγγίσει τη ροή της συνείδησης των χαρακτήρων, για τη σκιαγράφηση της προσωπικότητας της Άννας Ρόζενταλ-Φέλντμαν στη Λέσχη του Στρατή Τσίρκα και της Molly Bloom στον Ulysses του James Joyce, δύο έργα που συνδέονται με σχέση επίδρασης. Στην κατεύθυνση αυτή, προσεγγίζει ζητήματα δομής, μορφής αλλά και περιεχομένου, ώστε να αναδειχθούν ομοιότητες αλλά και ουσιώδεις διαφοροποιήσεις, οι οποίες δεν επιβεβαιώνουν τους φόβους που διατυπώνει ο Τσίρκας περί μίμησης του Joyce. Αρχικά, επισημαίνεται η σημασία της τοποθέτησης των μονολόγων στο τελικό κεφάλαιο του Ulysses και σε τέσσερα διακριτά κεφάλαια στο εσωτερικό της Λέσχης. Στη συνέχεια μελετώνται οι μορφικές και αφηγηματολογικές επιλογές που εξυπηρετούν την απόδοση της συναισθηματικής φόρτισης και, στην περίπτωση της Άννας, του ταραγμένου ψυχισμού. Αναδεικνύονται, επίσης, οι παρόμοιες συνθήκες υπό τις οποίες ο μονόλογος εκτυλίσσεται κατά τις βραδινές ώρες. Επισημαίνεται η κυριαρχία αρνητικών αισθημάτων και κρίσεων για τους άλλους λόγω αίσθησης ανωτερότητας του εαυτού ή προσπάθειας να πειστεί για αυτήν. Τέλος, μας απασχολεί ιδιαίτερα η γυναικεία σεξουαλικότητα που τίθεται στο επίκεντρο, στρεφόμενη εκτός γάμου και αναδεικνύοντας από τη μία πλευρά μία γυναίκα σεξουαλικά ενεργή και από την άλλη μία σεξουαλικά στερημένη με τάσεις ηδονοβλεψίας.